zób to sam
Zaprawy
cementowe. Są to zaprawy o największej wytrzymałości,
żle urabialne. Na poprawę ich urabialności i
plastyczności
wpływa dodatek mleka wapiennego. Do zapraw cementowych używa
się cementu murarskiego marki 150 oraz cementów
portlandzkich wyższych marek Najpierw miesza się cement z
wodą, a następnie z piaskiem i wodą. W celu otrzymania
zaprawy cementowej wodoszczelnej należy dodać — ściśle
według wskazań producenta — odpowiednie środki chemiczne,
np plastibet. środki te najczęściej wpływają na skrócenie
czasu wiązania, Zaprawy cementowe stosuje się do murowania i
tynkowania, do wykonywania podłoży pod posadzki, izolacji
wodoszczelnych i przeciwwilgociowych, a także do łączenia
prefabrykowanych elementów budowlanych, Do zaprawy do
fundamentów budowanych w obrębie działania zakwaszonych wód
gruntowych nie stosuje się cementów portlandzkich, tylko
cementy hutnicze.
Zaprawy cementowo-waplenne. Zaprawy te są najczęściej stosowane do wiązania elementów budowlanych i wykonywania tynków zewnętrznych ze względu na dobrą urabialność, plastyczność i wytrzymałość, Przygotowuje się je z cementów portlandzkich lub cementu murarskiego marki 150 , oraz ciasta wapiennego lub wapna hydratyzowanego. Stosując ciasto wapienne, rozprowadza się je najpierw w wodzie, a następnie wlewa do przygotowanej uprzednio mieszaniny cementu i piasku. Po dokładnym wymieszaniu wszystkich składników zaprawa jest gotowa do stosowania. Jeżeli składnikiem jest wapno hydratyzowane, postępuje się inaczej. Przygotowując zaprawę murarską, najpierw miesza się sproszkowane wapno z cementem, następnie dodaje piasku i po wymieszaniu — jako ostatni składnik — wodę Po dodaniu wody ponownie miesza się dokładnie zaprawę. Natomiast przygotowując zaprawę tynkarską najpierw należy zmieszać wapno hydratyzowane z wodą i dopiero po upływie 24 h stosować je jako ciasto wapienne,
Zaprawy gipsowe. Są one rzadko stosowane ze względu na bardzo krótki czas wiązania (2 .5 min). Czas ten można wydłużyć dodając różne opóźniacze, np. rozgotowany klej kostny. Zaprawy gipsowe wykonuje się dwojako — z czystego gipsu budowlanego zarobionego wodą lub z mieszaniny gipsu z piaskiem i wodą. Opóźniacz z kleju kostnego dodaje się w proporcji 10...20 cm3 opóźniacza na 1 kg gipsu, uzyskując opóźnienie czasu jego wiązania w zaprawie 30. .60 min. Gips zawsze dodaje się jako ostatni składnik mieszaniny. Zaprawę z czystego gipsu przygotowuje się mieszając składniki w proporcji 0,6. .0,7 dm3 wody na 1 kg gipsu aż do uzyskania lejącego się ciasta gipsowego. Zaprawy gipsowe stosuje się głównie do prac naprawczych i wyrównywania podłoża; rzadziej do wiązania elementów budowlanych.
Zaprawa
gipsowo-wapłenna. Sporządzenie zaprawy z gipsu budowlanego i
ciasta wapiennego lub wapna hydratyzowanego
znacznie poprawia jej urabialność oraz w pewnym stopniu
opóźnia początek wiązania. Przy ilości wapna w zaprawie
mniejszej niż gipsu dodaje się opóźniacze, tak jak do
zaprawy gipsowej. Należy pamiętać, ze gips dodaje się na końcu,
po zmieszaniu innych składników i dodaniu opóźniaczy.
Stosując wapno hydratyzowane, należy je najpierw zmieszać z wodą
i dalsze czynności wykonywać po upływie 24 h, Zaprawę
gipsowo-wapienną stosuje się do tynków wewnętrznych,
(wwk) zalety: duża wytrzymałość na ściskanie, trwałość i odporność na
działanie czynników zewnętrznych oraz łatwość — dzięki
plastyczności mieszanki betonowej — z jaką można otrzymywać
elementy o różnorodnych kształtach, wyznaczonych formami
przenośnymi lub deskowaniem. Znajduje on przede wszystkim
zastosowanie jako materia! konstrukcyjny.
Zanim otrzyma się beton —
stwardniały sztuczny kamień — przygotowuje się i pielęgnuje
mieszaninę odpowiednich
składników nazywaną (przed
stwardnieniem) mieszanką betonową. Rozróżnia się
mieszanki: wilgotne — o konsystencji mokrej ziemi, gęstoplastyczne
— o konsystencji mokrej ziemi, z której można ugniatać
bryły, plastyczne — o konsystencji gęstego biota, półciekłe
— o konsystencji błota. Do budowy systemem gospodarczym, gdy
najczęściej układa się i zagęszcza mieszankę ręcznie oraz
gdy elementy żelbetowe mają normalną lub niewielką ilość
zbrojenia — najbardziej odpowiednie są mieszanki betonowe o
konsystencji plastycznej. Mieszanek o konsystencji gęstoplastycznej
używa się w takich warunkach jedynie do wyrobu pustaków lub
bloczków, stosując do zagęszczania w formach stalowe
ubijaki. kolei przy gęstym zbrojeniu stosuje się mieszanki
półciekłe, Mieszanki z mniejszą ilością wody dają beton
o pożądanej wytrzymałości przy użyciu mniejszej ilości cementu.
Przed przystąpieniem do odmierzania i mieszania składników powinny być zakończone prace przy deskowaniu i ewentualnym układaniu zbrojenia (elementów żelbetowych) oraz — gdy mają być betonowane głębokie wykopy — prace przy budowie rynny z desek, którą zsuwać się będzie mieszanka, tak aby wysokość jej swobodnego spadku nie była większa niż 50 cm. Uwaga. Wszelkie prace betonowe należy wykonywać przy temperaturze wyższej niż +5°C. Należy chronić mieszankę przed spadkami temperatury w nocy.
Dozowanie i mieszanie składników. W celu uzyskania betonów zwykłych klasy B7.5, B10 lub B15 (charakteryzujących się po 28 dniach twardnienia wytrzymałością na ściskanie odpowiednio 7,5,10 lub 15 MPa), stosowanych przy wznoszeniu domów jednorodzinnych oraz budynków inwentarskich i magazynowych w wiejskich zagrodach, przygotowuje się mieszankę betonową z następujących składników : cement portlandzki lub hutniczy marki 25 lub 35, kruszywo drobne o uziar-nieniu do 2 mm (piasek), kruszywo grube o uziarnieniu większym niż 2 mm (naturalne — żwir, łamane — grys, kliniec), woda (odpowiadająca tym samym warunkom, co woda do zapraw). W prymitywnych warunkach wykonawstwa
budowlanego można uzyskać beton co najwyżej klasy B10. Po dokładnym odmierzeniu suchych składników (zalecane jes ich dozowanie wagowe) kolejno miesza się w betoniarce lub ręcznie, łopatami na pryzmie (przy mieszaniu ręcznym ilość cementu należy zwiększyć o 10%), aż do uzyskania jednolitej barwy składników: najpierw piasek z cementem, a następnie t mieszaninę ze żwirem. Gdy ziarna żwiru przestaną się wyróżniać własną barwą, dodaje się rozproszonym strumieniem (przez sitko) wodę i dalej miesza aż do uzyskania jednorodnej masy o pożądanej konsystencji.
Ilość składników mieszanki betonowej dostosowuje się do pojemności zarobowej betoniarki (pojemność bębna jest co najmniej trzykrotnie większa). Mając betoniarkę 100-litrową umieszcza się w niej składniki odmierzone w ilościach 10-krotnie mniejszych, a 200-litrową — 5-krotnie mniejszych niż podano w tab. 1.20. Przy małych robotach betonowych można odmierzać składniki objętościowo, stosuiąc następujące proporcje cementu i kruszywa (piasek -I- żwir) dla uzyskania klasy betonu: B7,5 — 1:6, B10 — 1:5, B15 — 1:3,5. Nie daje to jednak gwarancji, że uzyska się właściwą wytrzymałość betonu.
Układanie
i zagęszczanie mieszanki. Przygotowana mieszanka
powinna być możliwie jak najszybciej ułożona w formie Najdłuższy
czas przetrzymywania mieszanki (bez dodatków przyspieszających
jej wiązanie) wynosi: 1 h — przy temperaturze zewnętrznej
równej + 20°C, 1,5 h — przy + 15°C i 0,75 h — przy
+ 25DC Mieszanka dowieziona do miejsca jej układania
nie może wykazywać rozdzielenia składników (opadania
grubego kruszywa i gromadzenia się
zaprawy cementowej w górnej
części). Rynna do zsuwania mieszanki powinna być ustawiona nad
centralnym miejscem deskowania, aby mieszanka pod własnym
ciężarem rozmieszczała się równomiernie na całej
powierzchni formy Układaną mieszankę rozgarnia się łopatą i
zagęszcza specjalnym wibratorem elektrycznym lub ubijakiem ręcznym
do czasu wydzielenia się na powierzchni zaczynu (mleka)
cement - owego. Istnieje ogólne zalecenie, aby mieszankę układać
i zagęszczać warstwami grubości ok 30 cm Po zagęszczeniu
ostatniej warstwy powierzchnię wyrównuje się kielnią,
packą lub łatą.
Konieczność zagęszczania wynika z faktu różnej urabialności mieszanki betonowej (zdolności do szczelnego wypełniania formy z zachowaniem jednorodności składu) w zależności od ilości i jakości użytego cementu, piasku i wody (składników zaprawy cementowej). Od prawidłowego zagęszczenia mieszanki zależy uzyskanie przewidzianej wytrzymałości betonu
