A A A

majsterkowanie

Do podstawowych rodzajów obróbki drewna należy wyrówny­wanie i wygładzanie płaszczyzn głównych, boków i czół tarcicy oraz materiałów drewno pochodnych, zmniejszanie ich gruboś­ci i szerokości, usuwanie części odpadowych pozostałych po innej obróbce, a także profilowanie powierzchni w celach kons­trukcyjnych i zdobniczych. Wszystko to wchodzi w zakres stru­gania, przy czym profilowanie (wręgowanie, obrabianie wpu­stów i wypustów prostokątnych i trapezowych oraz obrabianie powierzchni krzywych) wymaga biegłego posługiwania się róż­nymi strugami.

W warsztacie domowym najczęściej wykonuje się obróbkę płaszczyznową. Stosuje się przy tym kilka rodzajów strugów: do wstępnego, zgrubnego wyrównywania powierzchni — strugi zdzieraki, z nożem o łukowym ostrzu, wystającym 1 .2 mm po­nad powierzchnię płozy; do wyrównywania powierzchni obro­bionych zdzierakiem oraz do obróbki nie struganej jeszcze tar­cicy o stosunkowo równej powierzchni — strugi równiaki, ma­jące nóż z odchylakiem, łamiącym skrawane wióry (a tym samym zapobiegającym powstawaniu nierówności) lub bez odchylaka, o ostrzu prostym i blisko dwukrotnie szerszym od ostrza zdzieraka, wystającym ponad powierzchnię płozy 0,5...1 mm, do ostatecznego wygładzania — strugi gładziki, po­dobne do równiaków, wyposażone w noże z odchylakami, o ostrzach wystających 0,1  .0,25 mm Do obróbki wykańczającej długich przedmiotów używane są strugi spusty, dwukrotnie dłuższe od zwykłych gładzików. Niekiedy powierzchnie prze­znaczone do klejenia obrabia się strugiem zębakiem (drapie-niem) z nożem rowkowym.

Korpusy równiaków i gładzików mogą być zarówno z drewna, jak i z metalu. Strugi metalowe mają konstrukcję pozwalającą łatwo i precyzyjnie regulować ustawienie noża i uzyskiwać dobre rezultaty obróbki nawet przy mniejszej wprawie. Przygotowanie struga do pracy obejmuje kilka ważnych czyn­ności kontrolnych: sprawdzenie stanu płozy i szczeliny w pło­zie, sprawdzenie stanu prowadnic noża i klina w gnieździe korpusu, sprawdzenie stanu noża.

Jeżeli płoza jest nierówna i porysowana, a szczelina robocza nieznacznie powiększona, płozę należy wyrównać, szlifując jej powierzchnię na arkuszu papieru ściernego W razie więk­szych nierówności płozę wyrównuje się strugiem spustem, zbierając jak najcieńszą warstwę materiału. Przy znacznre po­szerzonej szczelinie należy przygotować z drewna grabowego wstawkę grubości 15 mm, szerokości takiej, aby przywrócić szczelinie jej pierwotny wymiar, oraz długości równej szero­kości szczeliny. Wstawkę wkleja się w wydłutowany uprzednio w płozie odpowiedni kanał. Prowadnice powinny zapewniać równoległe ustawienie boków noża do boków kor­pusu oraz równomierny docisk klina wzdłuż obu boków noża" Niespełnianie tego warunku czyni korpus struga praktycznie bezużytecznym.

Galeria zdjęć